Hy thiêm là tên rất xưa của cây thuốc, nghĩa gốc là cây cỏ đắng có mùi như mùi heo, do dịch nghĩa hai chữ “trư cao” trong tên gốc mà hy thiêm còn có tên là cây cứt lợn (trùng với tên một loại cây khác thuộc họ cúc).

Tên Khoa học: Sigesbeckia orientalis

Tên Trung Quốc cổ xưa: 豨簽

Hình ảnh cây Hy Thiêm
Hình ảnh cây Hy Thiêm

Trong dân gian, hy thiêm còn được gọi là cỏ đĩ, cỏ rít, chó đẻ (không phải cây chó đẻ răng cưa) nự áo rìa, hy kiểm thảo, hy tiên, niêm hồ thái.

Gọi là cỏ đã vì bông (hoa) giống như bông tai đàn bà hay đeo làm đồ trang sức, bông nó lại có chất dính, thường bám vào quần người ta nếu vô ý quệt vào.

Gọi là cỏ rít vì cả cây đều rít như mật, rất khó cầm.

Bạn đang xem: Hy thiêm có tác dụng gì? Bài thuốc và Cách bào chế Hy thiêm

Nếu mô tả tỉ mỉ theo các nhà thực vật học thì hy thiêm là loại cây thân mềm, cao độ 0,3 – 0,6m gặp chỗ đất tốt có thể cao tới 1m, có nhiều cành.

: Lá mọc đối có cuống ngắn, hình thuôn, đầu lá nhọn, dài 4-10cm, rộng 3-6cm. Mép lá có răng cưa, gân lá hình lông chim.

Thân: Toàn cây có lông.

Hoa: Hoa tự hình đầu màu vàng, có 2 loại lá bắc, 5 lá bắc ngoài hình thìa (muỗng) dài 9 – 10mm, mọc tỏa ra thành hình sao, có lông dính, các lá bắc kia họp thành một tổng bao ở chung quanh đầu, cũng có lông dính, dài 5mm, trong đầu chỉ có 5 hoa hình lưỡi nhỏ phía ngoài, còn toàn là hoa hình ống.

Quả: Quả bế hình trứng 4-5 cạnh, màu đen, dài 3mm, rộng 1mm.

Tác dụng của hy thiêm

Hy thiêm có tác dụng gì
Hy thiêm có tác dụng gì

Hy thiêm vị đắng, tính mát, bổ huyết, hoạt huyết, trừ thấp. Thường được dùng làm thuốc trừ phong thấp, tê bại nửa người, đau lưng mỏi gối, kinh nguyệt không đều, lở ngứa mụt nhọt.

Ngày dùng 12-16g sắc hoặc tán bột, ngâm rượu uống.

Để chế biến dùng lâu dài thì chọn cả cây trừ rễ, thu hải khi hoa sắp nở, chặt ngắn 2-3cm phơi khô. Cứ 1kg dược liệu tẩm với 100g rượu và 50g mật, hong chín phơi khô rồi lại tẩm, làm được 9 lần như thế thì tuyệt hảo, nếu không có điều kiện, chỉ cần làm 2-3 lần cũng tốt.

Một số bài thuốc từ Hy Thiêm

Bài thuốc từ Hy Thiêm
Bài thuốc từ Hy Thiêm

Hy thiêm có khả năng làm giảm khản tiếng sau cảm gió: Lá và cành cây hy thiêm tươi trước khi nở hoa được giã, tán thành bột. Thêm mật vào vo thành viên lớn như bột ngô. Ngày uống 3-6 g với nước đun sôi để ấm. Uống sau bữa cơm, 15 ngày một liệu trình.

Hy thiêm giúp trị mụn nhọt do nhiệt (không có mủ): Hy thiêm, ngũ trảo long, tiểu kế và đại toán mỗi thứ 4g. Giã nhuyễn, cho ly rượu con (30 ml) sắc và chắt lấy nước uống. Ngoài ra, dùng hy thiêm sống 1 nắm nhỏ, làm sạch sẽ, tán nhuyễn bôi vào chỗ đau, ngày 2 lần cách 2 giờ thay băng 1 lần. Dùng liên tục 5 ngày.

Hy thiêm có thể làm giảm phong thấp hay lưng gối nhức mỏi: Hy thiêm 50g, ngưu tất 20g, thổ phục linh 20g, lá lốt 10g, sấy khô tán thành bột ngày 3 lần, mỗi lần 10g. 15 ngày một liệu trình.

Hy thiêm giúp trị cảm mạo, đau nhức đầu: Hy thiêm 12g, tía tô 12g, hành 8g. Tất cả làm sạch sẽ cho vào ấm đổ 550ml nước sắc với lửa còn 250ml nước, chia 2 lần uống trong ngày. Dùng liên tục 5 ngày.

Hy thiêm có thể làm giảm cao huyết áp: Hy thiêm 8g, ngưu tất 6g, thảo quyết minh 6g, hoàng cầm 6g, trạch tả 6g, chi tử 4g, long đởm thảo 4g. Tất cả cho vào ấm đổ 700ml nước, sắc nhỏ lửa còn 300ml, chia 2 lần uống mỗi ngày. 10 ngày 1 liệu trình.

Hy thiêm cải thiện chứng Mất ngủ: Hy thiêm 20g, hoa hoè 20g Tất cả cho vào ấm đổ 700ml nước sắc còn 500ml, chia 3 lần uống mỗi ngày.

Cách bào chế Hy Tiêm

Theo kinh nghiệm gia truyền của cá nhân thì chế hy thiêm như sau:

Trong điều kiện lý tưởng, 1kg dược liệu cũng được hong tẩm 9 lần, nhưng 3 lần đầu tẩm với rượu, 3 lần sau tẩm với mật, 3 lần cuối tẩm với nước gừng. Thường thì chỉ cần làm 3 lần với 3 nguyên liệu tẩm cũng tốt (tỉ lệ chất đem tẩm bằng 20% trọng lượng dược liệu, mật thì hòa với nước cho vừa loãng, gừng thì giã nát vắt lấy nước).

Ở Nghệ Tĩnh rất nhiều người dân nghèo không có tiền uống thuốc, chỉ nhờ uống hy thiêm thường xuyên mà khỏe mạnh không mắc bệnh tật gì. Thật đúng là cây thuốc quí trời cho!

Lưu ý: Người âm huyết không đều không được sử dụng với vị hy thiêm.

Theo dõi: dongyloian.com để có thể tham khảo nhiều kiến thức đông y hưu ích khác

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *